تأثیر مکمل گارسینیا کامبوجیا بر سطح قند خون افراد مبتلا به دیابت

تأثیر مکمل گارسینیا کامبوجیا بر سطح قند خون افراد مبتلا به دیابت

by | خرداد 4, 1405 | تخصصی, مقالات

مقدمه

دیابت نوع دوم (Type 2 Diabetes Mellitus) یکی از شایع‌ترین اختلالات متابولیکی جهان است که با مقاومت به انسولین، اختلال در متابولیسم گلوکز و افزایش مزمن قند خون مشخص می‌شود. بر اساس آمار فدراسیون بین‌المللی دیابت (IDF)، میلیون‌ها نفر در سراسر جهان با این بیماری زندگی می‌کنند و روند شیوع آن همچنان رو به افزایش است.

لینک: آیا قرص گارسینیا کامبوجیا واقعا لاغر میکند؟

در سال‌های اخیر، توجه زیادی به استفاده از ترکیبات طبیعی و مکمل‌های گیاهی برای کمک به کنترل قند خون و بهبود وضعیت متابولیک بیماران دیابتی معطوف شده است. یکی از این ترکیبات، گارسینیا کامبوجیا (Garcinia Cambogia) است که به دلیل وجود هیدروکسی‌سیتریک اسید (HCA) مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است.

مطالعات مختلف نشان داده‌اند که HCA می‌تواند بر مسیرهای مرتبط با متابولیسم چربی، حساسیت به انسولین و کنترل اشتها اثرگذار باشد و به‌عنوان یک مکمل کمکی در مدیریت دیابت نوع دوم مورد بررسی قرار گیرد.

گارسینیا کامبوجیا چیست و چگونه عمل می‌کند؟

گارسینیا کامبوجیا میوه‌ای گرمسیری بومی جنوب شرق آسیا و هند است که پوست آن حاوی مقادیر بالایی از هیدروکسی‌سیتریک اسید (HCA) می‌باشد. این ترکیب فعال زیستی مهم‌ترین عامل اثرات متابولیکی گارسینیا محسوب می‌شود.

HCA از طریق تأثیر بر متابولیسم چربی و تنظیم برخی مسیرهای بیوشیمیایی مرتبط با انرژی، می‌تواند در کنترل وزن و بهبود شاخص‌های متابولیکی نقش داشته باشد.

مهم‌ترین اثرات گارسینیا کامبوجیا شامل موارد زیر است:

  • کمک به کاهش اشتها
  • کاهش نسبی سنتز چربی
  • حمایت از کنترل وزن
  • کمک به بهبود حساسیت به انسولین
  • کاهش استرس اکسیداتیو و التهاب

مکانیسم‌های احتمالی تأثیر گارسینیا کامبوجیا بر قند خون

مطالعات آزمایشگاهی و حیوانی نشان داده‌اند که HCA می‌تواند از چندین مسیر مختلف بر کنترل قند خون اثرگذار باشد.

مهم‌ترین مکانیسم‌های احتمالی شامل موارد زیر است:

  • مهار آنزیم ATP-Citrate Lyase
  • کاهش لیپوژنز کبدی
  • افزایش اکسیداسیون اسیدهای چرب
  • بهبود عملکرد گیرنده‌های انسولین
  • تعدیل هورمون‌های مرتبط با اشتها و گلوکز

مهار آنزیم سیترات لیاز باعث کاهش تولید اسیدهای چرب در کبد می‌شود. از آنجا که تجمع چربی در کبد با مقاومت به انسولین ارتباط مستقیم دارد، کاهش لیپوژنز می‌تواند به بهبود پاسخ سلول‌ها به انسولین کمک کند.

برخی مطالعات همچنین نشان داده‌اند که گارسینیا کامبوجیا ممکن است بر ترشح هورمون GLP-1 اثر بگذارد؛ هورمونی که در تنظیم ترشح انسولین و کنترل قند خون پس از غذا نقش مهمی دارد.

تأثیر گارسینیا کامبوجیا بر حساسیت به انسولین و متابولیسم چربی

یکی از مشکلات اصلی در دیابت نوع دوم، مقاومت به انسولین است. در این وضعیت، سلول‌ها توانایی پاسخ مناسب به انسولین را از دست می‌دهند و در نتیجه سطح قند خون افزایش پیدا می‌کند.

HCA با کاهش تجمع چربی در بافت‌ها و بهبود اکسیداسیون اسیدهای چرب می‌تواند در بهبود حساسیت به انسولین نقش داشته باشد.

اثرات احتمالی گارسینیا کامبوجیا بر متابولیسم شامل موارد زیر است:

  • کاهش مقاومت به انسولین
  • بهبود جذب گلوکز توسط سلول‌ها
  • کاهش تجمع چربی کبدی
  • کمک به کاهش وزن و BMI
  • کاهش التهاب مزمن مرتبط با دیابت

کاهش التهاب سیستمیک و استرس اکسیداتیو نیز می‌تواند به عملکرد بهتر انسولین و کنترل گلیسمی کمک کند.

شواهد بالینی و مطالعات انسانی

برخی مطالعات انسانی نشان داده‌اند که مصرف مکمل گارسینیا کامبوجیا می‌تواند باعث بهبود نسبی شاخص‌های گلیسمیک در بیماران مبتلا به دیابت نوع دوم شود.

در برخی کارآزمایی‌های بالینی، مصرف روزانه عصاره استانداردشده گارسینیا کامبوجیا به مدت ۸ تا ۱۲ هفته با کاهش قند خون ناشتا (FBS)، کاهش HbA1c و بهبود شاخص مقاومت به انسولین (HOMA-IR) همراه بوده است.

اثرات مشاهده‌شده در مطالعات شامل موارد زیر بوده است:

  • کاهش قند خون ناشتا
  • بهبود کنترل گلیسمی
  • کاهش سطح انسولین سرم
  • بهبود حساسیت به انسولین
  • کمک به کاهش وزن در بیماران دارای اضافه‌وزن

با این حال، شدت این اثرات در مطالعات مختلف متفاوت بوده و به دوز مصرف، مدت استفاده و کیفیت عصاره HCA بستگی دارد.

عوارض جانبی، ایمنی و تداخلات دارویی

گارسینیا کامبوجیا در دوزهای استاندارد معمولاً ایمن و قابل تحمل است، اما مانند بسیاری از مکمل‌های گیاهی ممکن است در برخی افراد باعث بروز عوارض خفیف شود.

عوارض احتمالی شامل موارد زیر است:

  • نفخ و ناراحتی گوارشی
  • تهوع خفیف
  • احساس خشکی دهان
  • سردرد در برخی افراد

نکات مهم درباره تداخلات دارویی:

  • مصرف همزمان با داروهای ضددیابت ممکن است خطر افت قند خون را افزایش دهد.
  • بیماران مصرف‌کننده متفورمین یا سولفونیل‌اوره باید قند خون خود را منظم پایش کنند.
  • مصرف در دوران بارداری و شیردهی باید تحت نظر پزشک باشد.

دوز مصرف و نکات مهم استفاده

بر اساس مطالعات بالینی، دوز مؤثر گارسینیا کامبوجیا معمولاً بین ۱۰۰۰ تا ۳۰۰۰ میلی‌گرم عصاره استانداردشده بر پایه حداقل ۵۰ درصد HCA در روز گزارش شده است.

توصیه می‌شود این مکمل در دو یا سه نوبت و ترجیحاً همراه با وعده‌های غذایی مصرف شود تا تحمل گوارشی بهتری ایجاد شود.

نکات مهم مصرف:

  • مصرف منظم و طولانی‌مدت نتایج بهتری ایجاد می‌کند.
  • همراهی با رژیم غذایی مناسب اهمیت زیادی دارد.
  • فعالیت بدنی منظم اثربخشی مکمل را افزایش می‌دهد.
  • پایش منظم قند خون در بیماران دیابتی ضروری است.

معرفی مکمل گارسینیا کامبوجیا هربالیوگرین

مکمل گارسینیا کامبوجیا برند هربالیوگرین (Herbalio Green) محصول شرکت پرارین پارس، حاوی ۵۰۰ میلی‌گرم عصاره استانداردشده گارسینیا کامبوجیا با ۵۰ درصد هیدروکسی‌سیتریک اسید (HCA) است.

این مکمل می‌تواند در زمینه‌های زیر نقش حمایتی داشته باشد:

  • کمک به کنترل اشتها
  • حمایت از کاهش وزن
  • کمک به بهبود متابولیسم چربی
  • حمایت از کنترل قند خون
  • کمک به بهبود حساسیت به انسولین

برای دستیابی به دوزهای مورد استفاده در مطالعات، مصرف ۲ تا ۳ کپسول در روز و ترجیحاً تحت نظر پزشک یا متخصص تغذیه توصیه می‌شود.

جمع‌بندی علمی

شواهد علمی موجود نشان می‌دهد که گارسینیا کامبوجیا و ترکیب فعال آن یعنی HCA می‌توانند از طریق بهبود حساسیت به انسولین، کاهش لیپوژنز کبدی، افزایش اکسیداسیون چربی‌ها و کاهش التهاب مزمن، در کنترل متابولیک بیماران مبتلا به دیابت نوع دوم نقش حمایتی داشته باشند.

با این حال، این مکمل جایگزین درمان دارویی دیابت نیست و باید در کنار رژیم غذایی سالم، فعالیت بدنی منظم و درمان‌های استاندارد پزشکی استفاده شود. همچنین انتخاب فرآورده‌های استاندارد و باکیفیت اهمیت زیادی در اثربخشی و ایمنی مصرف دارد.

کروم و دیابت، بررسی علمی و بیوشیمیایی یکی از ریزمغذی‌های کلیدی در تنظیم قند خون

کروم و دیابت، بررسی علمی و بیوشیمیایی یکی از ریزمغذی‌های کلیدی در تنظیم قند خون

by | آذر 18, 1404 | تخصصی, مقالات

مقدمه

دیابت نوع ۲ یکی از شایع‌ترین اختلالات متابولیک عصر حاضر است که به‌دلیل افزایش مصرف کربوهیدرات‌ها، کاهش فعالیت بدنی، چاقی و تغییر سبک زندگی در حال گسترش است. این بیماری عمدتاً با مقاومت به انسولین، اختلال در برداشت گلوکز و اختلالات گسترده در مسیرهای بیوشیمیایی بدن همراه است. در این مقاله به بررسی کروم و دیابت، یکی از ریزمغذی‌های کلیدی در تنظیم قند خون خواهیم پرداخت.

در سال‌های اخیر نقش ریزمغذی‌ها، به‌ویژه کروم، در بهبود متابولیسم گلوکز و تقویت عملکرد انسولین مورد توجه جدی قرار گرفته است. مطالعات مختلف نشان می‌دهد که کروم می‌تواند حساسیت انسولینی را افزایش داده و به‌عنوان یک مکمل کمکی در کنترل قند خون عمل کند. در این مقاله نقش بیوشیمیایی، متابولیک و پزشکی کروم در دیابت نوع ۲ به‌طور جامع مورد بررسی قرار می‌گیرد.

کروم چیست و چه نقشی در بدن دارد؟

کروم یک عنصر تری‌والان با فعالیت بیولوژیک بالا است که در کبد، طحال، استخوان و بافت عضلانی ذخیره می‌شود. اگرچه مقدار موردنیاز آن بسیار اندک است، اما نقش آن در تنظیم متابولیسم قند، چربی و عملکرد انسولین بسیار حیاتی است.

  • تنظیم متابولیسم گلوکز از طریق تقویت اثر انسولین
  • بهبود متابولیسم چربی‌ها از جمله کاهش تری‌گلیسرید و بهبود LDL
  • افزایش کارایی مسیرهای انرژی در عضلات

نقش کروم در تنظیم متابولیسم گلوکز و عملکرد انسولین

کروم با تشکیل کمپلکسی به نام کرومودولین، سیگنال‌دهی انسولین را تقویت می‌کند. این کمپلکس با افزایش فسفوریلاسیون گیرنده انسولین، ورود گلوکز به سلول‌ها را افزایش داده و حساسیت انسولینی را بهبود می‌بخشد.

  • افزایش انتقال GLUT4 به سطح سلول
  • بهبود برداشت گلوکز توسط عضلات و بافت چربی
  • کاهش قند خون و کاهش نیاز بدن به انسولین

این مکانیسم‌ها نشان می‌دهد که کروم نقش مهمی در کاهش مقاومت به انسولین و بهبود کنترل قند خون دارد.

مکانیسم‌های بیوشیمیایی اثر کروم در دیابت

  • ۱. تقویت حساسیت انسولینی: با افزایش فسفوریلاسیون گیرنده انسولین، سیگنال‌دهی انسولینی مؤثرتر می‌شود.
  • ۲. کاهش استرس اکسیداتیو: دیابت با تولید رادیکال‌های آزاد همراه است. کروم با تقویت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدان، از سلول‌ها محافظت می‌کند.
  • ۳. تنظیم هورمون‌های مرتبط با اشتها: کروم می‌تواند سطح لپتین را تعدیل کرده و اشتهای کاذب نسبت به کربوهیدرات‌ها را کاهش دهد؛ موضوعی مهم در مدیریت دیابت.
  • ۴. بهبود متابولیسم انرژی: با افزایش برداشت گلوکز، سلول‌های عضلانی انرژی بیشتری تولید کرده و کارایی متابولیک افزایش می‌یابد.

کروم و دیابت از منظر پزشکی

مطالعات پزشکی نشان داده‌اند که کروم می‌تواند در بسیاری از بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲ اثرات مثبت و قابل توجهی داشته باشد:

  • کاهش قند خون ناشتا
  • تنظیم سطح انسولین ناشتا
  • بهبود HOMA-IR و حساسیت انسولینی

در افراد پیش‌دیابتی نیز کروم می‌تواند پیشرفت به سمت دیابت را کاهش دهد. البته پاسخ‌دهی به کروم در افراد مختلف متفاوت است و بیشترین اثر در افرادی مشاهده می‌شود که کمبود کروم دارند یا مقاومت انسولینی شدیدتری تجربه می‌کنند.

فرم‌ها و دوز مناسب کروم

  • Chromium picolinate – دارای بهترین زیست‌دسترسی
  • Chromium chloride
  • Chromium polynicotinate

محدوده دوز معمول کروم بین ۱۰۰ تا ۴۰۰ میکروگرم روزانه است. انتخاب دوز مناسب باید توسط پزشک انجام شود و مصرف خودسرانه مقادیر بالا توصیه نمی‌شود.

ایمنی، عوارض احتمالی و نکات احتیاطی

  • احتمال کاهش بیش از حد قند خون هنگام مصرف همزمان با داروهای ضد دیابت
  • احتیاط در بیماران کلیوی
  • عدم مصرف دوزهای بسیار بالا بدون نظر پزشک
  • زیاده‌روی در مصرف کروم می‌تواند خود باعث افزایش استرس اکسیداتیو شود

مکمل دیابلو پرارین پارس و نقش آن در کنترل قند خون

مکمل دیابلو شرکت پرارین پارس با ترکیب علمی کروم + ال-کارنیتین، یک راهکار هدفمند برای پشتیبانی متابولیکی در بیماران دیابتی و افراد مبتلا به مقاومت انسولینی است.

  • کروم: تقویت مسیر انسولینی، افزایش جذب گلوکز و کاهش مقاومت انسولینی
  • ال-کارنیتین: افزایش اکسیداسیون چربی، تقویت انرژی و کاهش خستگی
  • اثر هم‌افزایی دو ترکیب: کمک به بهبود کنترل قند خون و حمایت از عملکرد متابولیک

این مکمل می‌تواند در کنار اصلاح سبک زندگی و درمان دارویی، یک ابزار کمکی ارزشمند برای مدیریت بهتر دیابت نوع ۲ باشد.

جمع‌بندی و نکات کلیدی

  • کروم یک ریزمغذی کلیدی در تنظیم عملکرد انسولین و متابولیسم گلوکز است.
  • این عنصر با کاهش استرس اکسیداتیو، بهبود مسیرهای انرژی و تنظیم هورمون‌های اشتها، نقش مهمی در مدیریت دیابت دارد.
  • بهترین فرم مکمل کروم، پیکولینات کروم است.
  • مکمل دیابلو پرارین پارس با ترکیب کروم + ال-کارنیتین، یک راهکار علمی و کاربردی برای حمایت از بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲ است.
بررسی غلظت خونی وانادیوم و کروم

بررسی غلظت خونی وانادیوم و کروم

by | شهریور 25, 1403 | تخصصی, مقالات

بررسی غلظت خونی وانادیوم و کروم در بیماران سندروم متابولیک با و بدون دیابت تیپ 2

عناصر کمیاب نقش متنوعی در تنظیم و فعالیـت هـاي کاتالیتیکی به همراه آنزیم ها و مولکول هاي بیولوژیک دارنـد . نقــش اصــلی و کلیــدي ایــن عناصــر در مــسیر متابولیــک کربوهیدرات ها تا حدي مشخص می باشد. سندروم متابولیک (MetS ) یک مجموعه اي از فاکتورهایی است کـه دیابـت و بیماري هاي قلبی عروقـی و اسـتروك را افـزایش مـی دهـد . کمبود وانادیوم و کروم که ناشی از کمبـود آنهـا در تغذیـه روزانه است، می تواند زمینه بیماري هاي سندروم متابولیک و به دنبال آن دیابت را افزایش دهد. اهداف ایـن مطالعه ارتباط بین میزان این عناصـر در خـون بیماران سندروم متابولیک با و بدون دیابت تیپ 2 با شـدت بیماري می باشد.

تعریف سندروم

سندروم یا نشانگان عبارت است از:

مجموعه علائم و نشانه هاي بالینی و مشخص که همزمان اتفاق می افتند و وقوع آنها آغاز یک بیماري یـا ناهنجاري را هشدار مـی دهـد . بـا ایـن تعریـف بـه بررسـی ســندروم متابولیــک مــی پــردازیم. ســندروم متابولیــک مجموعه اي از ناهنجاري هاي بالینی و جسمی است که خطر ابتلا افراد به بیماري هاي قلبی- عروقی (CVD ) و دیابت را بالا می برد. سندروم متابولیک به خودي خـود بیمـاري نیست بلکه مجموعه اي از ویژگـی هـاي نـامطلوب ناشـی از عادات و زندگی نادرست است. سندروم متابولیک از راه هاي متفاوت، دسته ها و جمعیت هـاي بزرگـی از افـراد را درگیـر می کند. دیابت ملیتوس نوعی بیماري متابولیک است که در آن غلظت قند خـون از میـزان طبیعـی بیـشتر اسـت. ایـن بیماري را یونانیان نامگذاري کردند .

معنای دیابت

دیابت در زبان یونانی به معناي تخلیه کردن است و در واقـع همـان افـزایش ترشـح ادرار را منعکس می کند و ملیتوس در این زبـان بـه معنـاي شیرین هم چون عسل است و نشانگر گلوکز موجود در ادرار است. این عناصـر مـی تواننـد مقاومـت بـه انـسولین را کاهش داده و سطح کلسترول را پایین آورند. کروم یـک عنصر ضروري براي بدن در نظـر گرفتـه شـده اسـت. رژیـم غذایی که فاقد این عنصر باشد ممکن است منجر به توسـعه دیابت شود.

این مطالعه توصیفی تحلیلی شـامل بیمـاران سـندروم متابولیک با دیابت تیپ دو،  سندروم متابولیک بـدون دیابـت تیپ 2 و نرمال هستند . بــر اســاس معیارهاي NCEP: ATP III بیمـاران سـندروم متابولیـک، افرادي هستند که معیارهـاي زیر شامل:

  • چاقی مرکزي
  • هیپرتري گلیسیریدمی
  • HDL پـایین
  • فـشار خـون بـالا
  • گلوکز پلاسماي ناشتا
  • درمان خاص
  • دیابت نوع 2

تشخیص داده شـده را دارا باشند.

عوارض بیماری

عوارض ویرانگر این بیماري یکی از دلایل توجـه بـه ایـن بیماري است. موري و لوپز از سازمان جهـانی بهداشـت، بـرآورد کردند که تعداد:

  • 1 میلیون مورد پاي دیابتی
  • 24 میلیـون مـورد نوروپاتی دیابتیک
  • 6 میلیون مورد قطع عضو ناشی از دیابت
  • 5 میلیون مورد رتینوپاتی دیابتیک

وجود دارد. دلیل دیگر توجه به این بیماري هزینه هاي زیادي ناشی از بیمـاري اسـت . پـیش بینی می شودکه تا سال 2030 جمعیـت کـره زمـین از مـرز 8 میلیارد نفر عبـور کنـد و در جوامـع بـا اسـتفاده از تکنولوژي هاي نو که منجر به کاهش مصرف و افـزایش ذخیـره انرژي می شود جوامع را بیشتر گرفتار این سندروم کند. دیابت یک بیماري شایع است که می تواند منجـر بـه اخـتلالات متابولیکی و عوارض مزمن شـود.

عوارض اخـتلال ناشی از دیابت

اخـتلال تنظیمـی متابولیکی ناشی از دیابت، سبب بـروز تغییـرات پاتوفیزیولوژیـک ثانویه اي در اندام هاي متعدد بدن می شود که مشکلات فراوانی را براي افراد مبـتلا فـراهم مـی آورد. به عنوان نمونه در ایـالات متحـده دیابـت شـیرین علـت اصـلی بیماري مرحله نهایی کلیوي:

  • آمپوتانسیون هـاي غیرتروماتیک انـدام تحتـانی
  • کوري بالغین

می باشد. با افزایش شیوع دیابت شیرین در سراسر جهان انتظار می رودکه این بیماري هم چنان یکی از علل اصلی بیماري زایی و مرگ و میر باقی بماند . دیابت تیپ 2 شایع تـرین دیابت است . این نوع دیابت بیش از %90 از کل مـوارد دیابـت را شامل می شود. دیابت نوع اول اغلب وابسته بـه انـسولین نامیـده می شود زیرا تزریق انسولین در این افراد ضروري اسـت . دیابـت نوع 2 اغلب غیر وابسته به انسولین نامیده می شود اگر چـه بهتـر است آن را دیابت وابسته به رژیـم غـذایی و ورزش بنـامیم زیـرا راهنمایی هاي غذایی و توصیه هاي ورزشی اولین مواردي هستند که بـه افـراد دیـابتی نـوع 2 ارائـه مـی شـوند در کنـار ریـسک فاکتورهایی مانند:

  • سابقه خانوادگی
  • سن
  • چاقی
  • فـشارخون بـالا
  • کاهش HDL
  • افزایش TG
  • کاهش میزان عناصـر کـم یــاب در بدن

در ایــن بیمــاري مطــرح می باشد. کاهش Trace element هایی مانند کروم و وانادیوم باعث افزایش مقاومت به انسولین می شود کـه بـا اصـلاح رژیـم غذایی و دادن مکمل می توان از بروز یا پیـشرفت آن جلـوگیري کرد. در مطالعه حاضر مقادیر فلزات در گروه نرمال از همه بیشتر و در گـروه سندروم متابولیک مبتلا به دیابت نوع دو از همـه کمتـر اسـت. همچنین با استفاده از آزمون تی مستقل مقادیر این فلزات در دو جنس مرد و زن براي هر گروه مورد آزمون قرار گرفت.

میانگین فلزات وانادیوم و کروم

در همـه گروه ها، میانگین فلزات وانادیوم و کروم براي مردان و زنان تقریباً برابر است. سندروم متابولیک (سندروم X یا سـندروم مقاومـت بـه انسولین) شامل دسته اي از اختلالات متابولیک است که فرد را در معرض خطر بیشتري براي بیماري هاي قلبی عروقی و دیابت شیرین قرار می دهد.  اصلاح سطح عناصر کمیاب و ضروري مخصوصاً:

  • کروم
  • وانادیوم

در دیابت ملیتوس نقش مهمی دارنـد ولی کمتر به مطالعه نقـش آنهـا در بـروز سـندروم متابولیـک پرداخته شده است. کروم یک عنصر اساسـی و بـسیار کم مقدار با چند جایگـاه اثـر در متابولیـسم کربوهیـدرات هـا و لیپیدها می باشد. کروم 3 ظرفیتی جزئـی از کمپلکـسی بـه نـام فاکتور تحمل گلوکز می باشد و کمبود آن باعث مقاومت برگشت پذیر انسولین و دیابت می شـود. یکی از مکانیسم هایی که بـراي نقـش کـروم در افـزایش فعالیت گیرنده انسولین مطرح می باشد به این صورت است کـه حساسیت 4 GLUT به قند افزایش پیدا کرده و باعث افزایش انتقال گلوکز می شود، به این صورت که کروم باعث القاي سیگنال هاي ثانویه با افزایش فعالیـت:

  • AMP Kinase
  • 38 p  PAM Kinase

مـی شـود.  ایـن امـر باعـث افـزایش mRNA گیرنــده انــسولین و القــاي 4 mRNA GLUT می شود و حساسیت گیرنده نسبت به انسولین را افـزایش داده و باعث انتقال گلوکز به داخل سلول هاي عضله و چربی مـی شـود. یکی دیگر از عناصر که در بروز سندروم متابولیک و دیابت اهمیت دارد وانادیوم است . امروزه اعتقاد بر این است که عناصر می توانند اثر هم افزایی در بروز نقش خود داشـته باشـند. بـدین مفهوم که وانادیوم و کروم می توانند با هم بیشتر اثر گذار باشند تا به تنهایی.

نتایج مطالعـات حیـوانی

در مطالعـات حیـوانی وانـادیوم اثـر شـبه انـسولین قـوي از طریـق مهـار آنـزیم هـاي فسفوتیروزین فسفاتاز که مجاور گیرنده هاي انسولین هستند را از خود نشان می دهد. ترکیبات وانادیوم را می توان براي کاهش پاسخ انسولین کافی در دیابـت مـورد اسـتفاده قـرار داد. آنها را نمی توان به طورکامل براي فقدان انسولین (در دیابت نوع یک) جایگزین کرد اما می توانند نیاز به عوامل کاهنده قنـد خـون خوراکی در دیابت نوع 2 را کاهش دهند.

وانادیوم

وانادیوم معـروف به دارا بودن خاصیت ضد دیابتی اسـت. مطالعـه حاضر داراي شواهدي از کاهش عناصر کروم و وانادیوم در بیمـاران سـندروم متابولیک با و بدون دیابت تیپ 2 نسبت به گروه نرمال می باشد. نتایج نشان می دهد که کمبود وانادیوم و کروم نقش مهمی در ایجاد سـندروم متابولیـک و دیابـت نـوع 2 دارنـد . در نتیجه با اندازه گیري سطح این عناصـر و دادن آنهـا بـه صـورت مکمل از بروز و یا پیشرفت بیمـاري مـی تـوان جلـوگیري کـرد .

منبع

پالیزبان، عباسعلی، رازانی، رضا، رضایی، مهناز، بدیعی، اکبر، و پورفرزام، مرتضی. (1395). بررسی غلظت خونی وانادیوم و کروم در بیماران سندروم متابولیک با و بدون دیابت تیپ 2. یافته، 18(1 (پیاپی 67))، 74-81.

ارتباط بین اختلالات خواب و سطح هموگلوبین A1C در بیماران مبتلا به دیابت شیرین نوع 2

ارتباط بین اختلالات خواب و سطح هموگلوبین A1C در بیماران مبتلا به دیابت شیرین نوع 2

by | اردیبهشت 30, 1403 | مقالات

دیابت شیرین شامل گروهي از اختلالات متابولیک شایع است که معمولا با درجات متفاوتي از مقاومت به انسولین، اختلال در ترشح انسولین و افزایش تولید گلوکز مشخص مي شود. در این مقاله به بررسی ارتباط بین اختلالات خواب و سطح هموگلوبین A1C در بیماران مبتلا به دیابت شیرین نوع 2 خواهیم پرداخت.
تقریبا 90 تا 95%  از افراد مبتلا به دیابت دارای دیابت نوع 2 مي باشند.  این بیماری، شایع ترین بیماری غدد درون ریز و یک بیماری مزمن با عوارض کشنده بسیار است که شیوع آن بنابرگزارش سازمان بهداشت جهاني تا سال 2025 در جهان به 380 میلیون نفر خواهد رسید و سهم ایران در این آمار 000/512/5 نفر خواهد بود. تعداد کل جمعیت ایراني مبتلا به دیابت شیرین نوع 2 در سال 2030 از مرز 4/6 میلیون نفر خواهد گذشت.

مشکلات فرد مبتلا به دیابت

همانند هر بیماری مزمن و ناتوان کننده ی دیگری، فرد مبتلا به دیابت با مشکلاتی مواجه است که تمام جنبه های زندگي روزمره وی را تحت تاثیر قرار مي دهد. این بیماری فرد را با چالش های متعدد اجتماعي – خانوادگي مواجه مي کند و منجر به کاهش کیفیت زندگي فرد مبتلا مي شود و تاثیرات منفي بر سلامت عمومي و احساس خوب بودن بیماران دارد. دیده شده که این افراد به میزان بیشتری نسبت به جمعیت عمومي در معرض خطر ابتلا به اختلالات روانپزشكي هستند، به گونه ای که:

  • افسردگي
  • اختلالات خوردن مانند پراشتهایي
  • بي اشتهایي عصبي
  • اختلالات خواب

در این افراد شایع تر از جمعیت عمومي است.

  • خواب
  • استراحت

یكي از اجزای مهم زندگي انسان بوده و بي خوابي رابطه دو طرفه ای با شیوع و بروز دیابت دارد، گاه بي خوابي مي تواند ثانویه به دیابت ایجاد گردد و یا اینكه خود، عامل زمینه سازی برای ایجاد دیابت باشد.

بررسي های اپیدمیولوژی

در سال های اخیر بررسي های اپیدمیولوژی متعددی در مورد ارتباط میزان و کیفیت خواب شبانه با شیوع و بروز دیابت انجام گرفته است. در این بررسي ها دیده شده که:

  • افزایش یا کاهش طول مدت خواب شبانه با افزایش شیوع و بروز دیابت
  • کنترل نامناسب قندخون افراد دیابتي ارتباط داشته است.
  • محرومیت کامل از خواب شبانه به مدت 24 ساعت
  • محرومیت نسبي چند روزه از خواب شبانه و خوابیدن به مدت 12 ساعت یا بیشتر در چند روز متوالي

همگي موجب افزایش مقاومت بافت های محیطي در برابر انسولین، اختلال در تحمل گلوکز ، افزایش احساس گرسنگي و مصرف مواد غذایي و در نتیجه ابتلا به دیابت مي شوند.  در پژوهشي مشخص شد وضعیت کلي خواب به طور معني داری با اختلال در سوخت و ساز گلوکز همراه است. در ادامه همین مطالعه که بر 161 نفر از افراد پیش دیابتي در آمریكا انجام شد مشخص شد که افرادی که محرومیت بیشتر از خواب و یا کیفیت خواب پاییني داشتند کنترل قند خون آنها وضعیت مناسبي نداشت. پژوهشي دیگر که در میان بزرگسالان کانادا انجام شد، مشخص شد مدت خواب بیشتر از 9 ساعت و یا کمتر از 6 ساعت سبب افزایش ریسک اختلال تحمل گلوکز و یا بروز دیابت شیرین نوع 2 مي شود.

مطالعه جنینگز و همكاران نیز نشان مي دهد که:

هرچه کیفیت خواب پائین تر باشد با درجات بالاتری از مقاومت به انسولین همراه است.

تمام مطالعاتي که پیش از این ذکر شد اثر خواب را بر سطح قند خون مورد مطالعه قرار داده بودند این در حالي است که برعكس آن نیز مي تواند صادق باشد. یعني خود دیابت به دلیل ناکچوری، دردهای نوروپاتیک، افسردگي ناشي از آن و دیگر پاتولوژی هایي که بیماران مبتلا به آن معمولا تجربه مي کنند، سبب مختل شدن کمیت و یا کیفیت خواب در این افراد شود.

نتایج مطالعات

با مطالعه بررسي های پیشین و توجه به سرعت بسیار بالای افزایش آمار مبتلایان به دیابت شیرین نوع 2 به خصوص در کشورهای در حال توسعه و همچنین اهمیت کنترل بهینه ی قند خون افراد دیابتي با تعدیل سبک زندگي، اهمیت توجه به بهداشت خواب و وضعیت روانشناختي در افراد مبتلا به دیابت به عنوان یک راهكار پیشگیری و درمان بهینه ی بیماران دیابتي مطرح مي باشد.

انتظار مشارکت بیماران

از آنجا که امروزه بیماران انتظار مشارکت بیشتری در تصمیم گیری های درماني دارند سعي خواهد شد با اطلاع از کیفیت خواب این بیماران به عنوان شاخصي مهم از کیفیت زندگي آنها که یک متغیر قابل مداخله نیز مي باشد، در کنار ویزیت های منظم پزشكان از نظر مسائل جسماني و کنترل منظم قند خون، به مشکلات روانشناختي و بهبود کیفیت زندگي از جمله اختلالات خواب این بیماران نیز توجه شود و خدمات سلامت بهداشت روان و خواب این بیماران نیز در سایر خدمات دریافتي آنها ادغام گردد.

مطالعات در ایران

در ایران چندین مطالعه در زمینه کیفیت زندگي بیماران دیابتي و همچنین شیوع اضطراب و افسردگي در آنها انجام شده ولي تاکنون مطالعه ای که به طور همزمان اثر سطح هموگلوبین  A1C  را بر اختلالات خواب در افراد مبتلا به دیابت شیرین نوع 2 ارزیابي نماید انجام نشده است. لذا این مطالعه جهت بررسي این مورد و اینكه آیا این اختلالات با کنترل بهینه قند خون در ارتباط است یا خیر، انجام گرفت. شاید بتوان از این عامل به عنوان یک شاخص پیش بیني کننده اختلال خواب در این افراد استفاده کرد.

مطالعه ی اخیر

مطالعه ی اخیر از نوع توصیفي مقطعي-تحلیلي بوده که بر  112 نفر از بیماران مبتلا به دیابت شیرین نوع 2 در محدوده ی سنی 30 الی 70  سال انجام شد. نمونه گیری با استفاده از روش نمونه گیری در دسترس از بین بیماران مبتلا به دیابت شیرین نوع   2 که به منظور پیگیری های پیشگیری-درماني که به طور روزمره به این مراکز مراجعه مي نمودند صورت گرفت. ابتلا به بیماری دیابت شیرین نوع 2 این افراد توسط پزشک متخصص داخلي یا فوق تخصص غدد و بر اساس گلوکز ناشتای پلاسمای بیشتر و مساوی 126 میلي گرم در دسي لیتر و یا وجود علائم دیابت به اضافه غلظت تصادفي گلوکز خون بیشتر و مساوی 200 میلي گرم در دسي لیتر که طي دو مرحله آزمایش به اثبات برسد تشخیص داده شد:

  • در ابتدا یک فرم کتبي رضایت آگاهانه که شامل اهمیت و جزئیات روش انجام پژوهش است در اختیار کلیه افراد واجد شرایط شرکت در طرح قرار داده شد.
  • افرادی که فرم را امضا و اعلام رضایت کتبي کردند در پژوهش شرکت داده شدند.

شرایط حذف بیماران

بیماراني که مشمول شرایط زیر بودند از پژوهش حذف شده و توسط نمونه های اضافي جایگزین شدند:

  • داشتن نوزاد
  • مراقبت از فردی که مستلزم بیدار شدن های مكرر شبانه بود، نمونه هایي که مبتلا به بیماری های غدد تیروئید (هایپوتیروئیدیسم یا هایپرتیروئیدیسم) به طورهمزمان بودند.
  • ابتلا به هرگونه بدخیمي
  • وجود نارسایي کبدی یا کلیوی
  • بیماران روان پزشكي
  • نمونه های تحت درمان با داروهای ضد افسردگي
  • سایر داروهای روان پزشكي
  • افرادی که چرخه خواب طبیعي نداشتند یا به عللي ساعات خواب و بیداری آنها متفاوت از جمعیت عمومي بود. مانند کساني که شیفت کاری شبانه داشتند.
  • سابقه ابتلا به سایر بیماری های تاثیرگذار بر کیفیت زندگي
  • چرخه خواب از جمله نارسایي احتقاني قلب
  • بیماری های مزمن ریوی
  • عوارض دیابتي شدیدی مانند آمپوتاسیون، سكته مغزی یا قلبي قبلي داشتند.
  • افرادی که به هر علتي مانند ابتلا به عقب ماندگي ذهني و دمانس، همكاری نمي کردند.

درباره پرسش نامه مشخصات دموگرافیک

بعد از آن پرسش نامه مشخصات دموگرافیک:

  • سن
  • جنس
  • وضعیت تاهل
  • وضعیت شغلي
  • سطح تحصیلات
  • مدت زمان ابتلا به دیابت شیرین نوع 2
  • نوع داروی مصرفي جهت کنترل قند(خوراکي یا تزریقي)
  • ابتلای همزمان به بیماری های تیروئید
  • مصرف همزمان داروهای ضد اضطراب
  • ضد افسردگي
  • داروهای ضد فشارخون

پرسش نامه وضعیت خواب پیتزبورگ در اختیار افراد قرار داده شد و بر اساس این پرسش نامه وضعیت خواب آنها مورد ارزیابي قرارگرفت. این پرسش نامه یكي از مهم ترین پرسشنامه های به کار رفته در تحقیقات خارجي است که نگرش بیمار را پیرامون کیفیت خواب در طي یک ماه اخیر بررسي مي کند. پرسشنامه کیفیت خواب پیتزبورگ هفت نمره برای مقیاس های:

  • درک فرد از کیفیت خواب خود
  • تاخیر در شروع خواب
  • طول مدت خواب واقعی
  • کفایت خواب
  • عوامل مختل کننده ی خواب
  • میزان داروی خواب آورمصرفی
  • اختلال عملكرد روزانه ی فرد

یک نمره ی کلي به دست مي دهد. نمره ی مقیاس های پرسشنامه:

  • نمرات 0،1،2،3  در هر مقیاس به ترتیب بیانگر وضعیت طبیعي، وجود مشكل خفیف، متوسط و شدید مي باشد.
  • کسب نمره کل بالاتر از 5 در پرسشنامه به معني کیفیت خواب پایین است.

اندازه گیری میزان هموگلوبین A1C

جهت اندازه گیری میزان هموگلوبین A1C، از افراد تحت مطالعه، 5 سي سي نمونه خون وریدی در حالت ناشتا گرفته شد. این اندازه گیری به کمک اسپكتروفوتومتر بر روی خون کامل لخته شده انجام گرفت.  شرکت کنندگان در این مطالعه بر اساس سطح هموگلوبین A1C به دو گروه، شامل افراد دارای هموگلوبین A1C کمتر از 7 به عنوان حد قابل قبول برای کنترل دیابت شیرین نوع 2 و گروه دوم، افراد دارای هموگلوبین A1C بیشتر از 7 که به عنوان گروه فاقد کنترل متابولیک مناسب بودند، تقسیم شدند. از نرم افزار SPSS جهت تجزیه و تحلیل داده ها استفاده شد:

  • آزمون کای دو جهت بررسي ارتباط بین سطح هموگلوبین A1C و سایر متغیرها استفاده شد.
  • آنالیز رگرسیون لوجستیک نیز جهت تحلیل چند متغیر به منظور حذف مخدوش کننده های احتمالي استفاده شد.

نتایج مطالعه مروری

  • شیوع اختلالات خواب با ظهور دیابت شیرین نوع 2
  • کنترل ضعیف قند خون افزایش مي یابد.
  • اختلالات خواب
  • شیوع بیماری های قلبي -عروقي
  • نورولوژیک
  • بیماری های متابولیک

را افزایش مي دهد. محدودیت خواب شبانه سبب تاثیر منفي بر هموستاز گلوکز شده و باعث کاهش عملكرد سلول های بتا و حساسیت به انسولین مي شود و ریسک ابتلا به دیابت را افزایش مي دهد. درمطالعه حاضرمیزان شیوع اختلالات خواب براساس پرسشنامه پیتزبورگ تقریبا 65 درصد گزارش شد. همچنین رابطه معني داری بین افزایش هموگلوبین A1C و شیوع اختلالات خواب مشاهده شد. به طوری که اختلالات خواب سطح هموگلوبین A1C  را افزایش مي داد. وجود رابطه معني دار:

  • تاهل
  • فشارخون

در آنالیز تک متغیره که در آنالیز رگرسیون لوجستیک رابطه ای دیده نشد. هم چنین قابل ذکر است که رابطه معني داری بین مصرف داروهای خواب آور و کنترل دیابت یافت نشد.

بررسی تاثیر مکمل عصاره پوست درخت کاج بر میزان LDL و HDL زنان مبتلا به دیابت نوع دو

بررسی تاثیر مکمل عصاره پوست درخت کاج بر میزان LDL و HDL زنان مبتلا به دیابت نوع دو

by | بهمن 30, 1402 | مقالات

بررسی تاثیر مکمل عصاره پوست درخت کاج دریایی فرانسوي ( الیگوپین) بر میزان LDL و HDL گروه زنان منتخب مبتلا به دیابت نوع دو

بیماري دیابت یکی از بیماري هاي مزمن شایع در دنیا می باشد. که به دلیل فقدان ترشح میزان کافی انسولین و یا عدم توانایی بدن در استفاده از انسولین بوجود می آید. نکته مهم در مورد اپیدمیولوژي این بیماري روند رو به رشد موارد بیماري در طی سال هاي آتی می باشد.  انجمن بین المللی دیابت ، تخمین زدند که میزان ابتلا به دیابت در جهان از 463 میلیون نفر در سال 2019 به 578 میلیون نفر در سال 2030 برسد که حدود  90 درصد این آمار را مبتلایان به دیابت نوع دو شامل می شود که در کشور ایران، میزان شیوع این بیماري در سنین 20 تا 79 سال حدود 10 درصد می باشد.

  شایعترین علت مرگ و میر در بیماران دیابتی نوع دو

شایعترین علت ناتوانی و مرگ و میر در بیماران دیابت نوع دو بیماری هاي قلبی عروقی می باشد. عوامل خطر متعددي براي بیماري قلبی عروقی در بیماران دیابتی وجود دارد. سردسته این عوامل خطر، اختلالات چربی خون و فشارخون است. شناسایی و مداخله به موقع در این بیماران، از بروز عوارض مزمن از جمله بیماری هاي قلبی و عروقی و سکته هاي قلبی پیشگیري می نماید.

علاوه بر تغییر در عادات غذایی به منظور کنترل فاکتورهاي خطر از جمله لیپوپروتئین هاي خون، داروهاي شیمیایی متعددي براي کنترل این عوارض کشف و در حال حاضر به مصرف می رسند. که علاوه بر داشتن عوارض جانبی مختلف این قبیل داروها، هزینه زیادي را براي خانواده و دولت ها به همراه خواهد داشت.

تاثیر مکمل هاي گیاهی در کنترل چربی خون

با در نظر گرفتن عوارض جانبی مصرف این داروها در بلند مدت، استفاده از مکمل هاي گیاهی می تواند روش موثرتري جهت کنترل عوارض حاد و مزمن و کاهش مصرف داروهاي کنترل چربی خون در این بیماران باشد. یکی از این  مکمل هاي گیاهی عصاره پوست درخت کاج دریایی فرانسوي یک مکمل رژیمی غنی از پروسیانیدین می باشد. که با ماده موثره یکسان و تحت نام تجاري الیگوپین عرضه می شود.

الیگوپین چیست؟

الیگوپین یک پودر قهوه اي مایل به قرمز است که از پوست درخت کاج دریایی فرانسوي استخراج می شود. هر کپسول الیگوپین محتوي 50 میلی گرم  پوست درخت کاج دریایی فرانسوي بوده که ماده موثره اصلی این مکمل پروسیانیدین می باشد  و بعنوان یک ترکیب آنتی اکسیدانی قوي ، حدود 67 تا 75 درصد ترکیب این مکمل را تشکیل می دهد.

پژوهش

بر اساس تجزیه و تحلیل یافته هاي این پژوهش، مصرف همزمان روزانه 100 میلی گرم مکمل الیگوپین به مدت شش هفته در گروه زنان منتخب، منجر به تغییرات معنا دار LDL در گروه مکمل در مقایسه با دارونما گردیده است. همچنین میزان HDL تغییرات معنا داري را در گروه مکمل در مقایسه با دارونما نداشته است. به نظر می رسد. تاثیرات مثبت این مکمل در کنترل لیپوپروتئینهاي خون بخصوص میزان LDL، به دلیل مکانیسم کاهش استرس اکسیداتیو و رادیکال هاي آزاد پلاسما و در نتیجه بهبود سطح پروفایل هاي لیپیدي خون باشد.

روند پژوهش

در مطالعه ایی که در سال 2010 انجام شد. مصرف این مکمل در زنان و مردان مبتلا به سندروم متابولیک، تغییرات معناداري در میزان HDL در گروه مکمل در مقایسه با گروه دارونما مشاهده شد. در پایان، لازم است که به محدودیت هاي خارج از کنترل پژوهش حال حاضر اشاره شود. که شامل عدم گزارش تغییرات احتمالی در میزان، نوع و دفعات داروهاي مصرفی، مصرف هم زمان هرگونه مکمل گیاهی، ویتامین و مواد معدنی خوراکی بدون گزارش قبلی، عدم گزارش تغییرات احتمالی در رژیم غذایی روزانه در طول مدت پژوهش، عدم گزارش تغییرات احتمالی در میزان فعالیت، خواب شبانه روزی یا هرگونه تغییرات پایدار احتمالی در شخصیت، و اتفاقات روزمره اقتصادي، ویژگی روانی، انگیزه هاي فردي و شغلی بوده است. که می توانست موثر بر استمرار اجتماعی و همکاري در پژوهش موثر باشد.

پیشنهادات پژوهش

با توجه به پیشینه مطالعات انجام شده، پیشنهاد می شود. مطالعات آتی مصرف مکمل الیگوپین در بیماران دیابتی نوع دو که داروي کاهنده چربی خون استفاده نمی کنند، با میزان دوز مصرفی به میزان  200 میلی گرم مکمل الیگوپین در روز و یا در بازه زمانی کوتاه مدت دو تا سه  هفته ایی و بلند مدت سه تا شش ماهه انجام شود. همچنین تاثیر این مکمل بر فشارخون سیستولیک و دیاستولیک و یا سایر شاخص هاي لیپوپروتئینی خون مثل کلسترول و تري گلیسیرید. هم به عنوان متغیرهاي اصلی بررسی شود. در ضمن می توان به انجام مطالعات اثربخشی مصرف همزمان این مکمل در گروه مردان مبتلا به دیابت نوع دو پرداخت.

Reference:

The Effects of Supplement French Pine Bark Extract (Oligopin) on LDL and HDL in Selected Women with Type II Diabetic. October 2020. Journal of Diabetes Nursing 8(3)