ویتامین B6: راهنمای جامع فواید، منابع، علائم کمبود، عوارض و کاربردهای درمانی
- مقدمه
- ویتامین B6 چیست؟
- منابع غذایی ویتامین B6
- جذب، متابولیسم و دفع ویتامین B6
- کمبود ویتامین B6
- علائم کمبود ویتامین B6
- کاربردهای درمانی ویتامین B6 بر اساس شواهد علمی
- آیا همه افراد به مکمل ویتامین B6 نیاز دارند؟
- مقدار مورد نیاز، ایمنی، عوارض جانبی، مسمومیت و تداخلات دارویی ویتامین B6
- نیاز روزانه به ویتامین B6
- حداکثر مقدار مجاز مصرف
- ایمنی مصرف ویتامین B6
- عوارض جانبی و مسمومیت با ویتامین B6
- تداخلات دارویی ویتامین B6
- آیا مصرف طولانیمدت مکمل ویتامین B6 توصیه میشود؟
- جمعبندی
- نقش همافزای منیزیم و ویتامین B6
- معرفی مکمل منیزیم + ویتامین B6 امپلاس
- نتیجهگیری نهایی
مقدمه
ویتامین B6 یکی از مهمترین اعضای خانواده ویتامینهای گروه B است که تقریباً در تمام سلولهای بدن نقش دارد. این ویتامین در متابولیسم پروتئینها، چربیها و کربوهیدراتها، تولید انتقالدهندههای عصبی، ساخت هموگلوبین، عملکرد سیستم ایمنی و حفظ سلامت مغز و اعصاب مشارکت میکند. به همین دلیل، کمبود آن میتواند طیف وسیعی از اختلالات، از خستگی و ضعف گرفته تا نوروپاتی محیطی، کمخونی و اختلالات عصبی را ایجاد کند.
لینک: ویتامین B6 و نقش آن در سلامت و رشد مو
بدن انسان قادر به تولید ویتامین نیست و باید آن را از طریق رژیم غذایی یا در صورت نیاز، از مکملها دریافت کند. خوشبختانه این ویتامین در بسیاری از مواد غذایی مانند گوشت، ماهی، غلات کامل، حبوبات، مغزها، سیبزمینی و موز یافت میشود؛ با این حال برخی افراد به دلیل بیماریهای زمینهای، مصرف برخی داروها یا رژیمهای غذایی نامناسب، در معرض کمبود آن قرار دارند.
در سالهای اخیر، پژوهشهای فراوانی درباره نقش ویتامین B6 در کاهش سطح هموسیستئین، سلامت قلب و عروق، بهبود علائم سندرم پیش از قاعدگی، کاهش تهوع دوران بارداری، عملکرد سیستم ایمنی و حتی برخی بیماریهای عصبی انجام شده است. اگرچه بسیاری از این کاربردها امیدوارکننده هستند، اما میزان اثربخشی و دوز مناسب مصرف باید بر اساس شواهد علمی و تحت نظر پزشک تعیین شود.
ویتامین B6 چیست؟
ویتامین در حقیقت یک مولکول واحد نیست، بلکه مجموعهای از چند ترکیب شیمیایی مرتبط است که در بدن به یکدیگر تبدیل میشوند و عملکرد مشابهی دارند. این ویتامین یکی از مهمترین ویتامینهای محلول در آب محسوب میشود و در بسیاری از واکنشهای متابولیکی بدن نقش اساسی دارد.
مهمترین اشکال ویتامین B6 عبارتاند از:
- پیریدوکسین (Pyridoxine)
- پیریدوکسال (Pyridoxal)
- پیریدوکسامین (Pyridoxamine)
- پیریدوکسال-۵-فسفات (Pyridoxal-5-Phosphate یا PLP)
- پیریدوکسامین-۵-فسفات
- پیریدوکسین-۵-فسفات
تمام این ترکیبات پس از جذب در بدن به فرم فعال یعنی پیریدوکسال-۵-فسفات (PLP) تبدیل میشوند. این فرم فعال بهعنوان کوآنزیم در بیش از ۱۰۰ واکنش آنزیمی شرکت میکند و یکی از مهمترین کوفاکتورهای متابولیکی بدن به شمار میرود.
ویتامین در ساخت انتقالدهندههای عصبی مانند سروتونین، دوپامین، نوراپینفرین و GABA، تولید هموگلوبین، متابولیسم اسیدهای آمینه، سنتز برخی هورمونها و عملکرد طبیعی سیستم ایمنی نقش دارد. به همین دلیل، کاهش سطح این ویتامین میتواند عملکرد بسیاری از اندامها و سیستمهای بدن را تحت تأثیر قرار دهد.
از آنجا که بدن انسان توانایی ساخت ویتامین B6 را ندارد، دریافت روزانه آن از طریق رژیم غذایی یا در صورت نیاز، مکملهای تغذیهای ضروری است.
منابع غذایی ویتامین B6
ویتامین در طیف گستردهای از مواد غذایی طبیعی وجود دارد و معمولاً افرادی که رژیم غذایی متنوع و متعادلی دارند، میتوانند نیاز روزانه بدن خود به این ویتامین را تأمین کنند. منابع حیوانی و گیاهی هر دو میتوانند مقدار قابل توجهی از ویتامین را فراهم کنند.
مهمترین منابع غذایی ویتامین عبارتاند از:
- گوشت قرمز
- گوشت مرغ
- ماهی سالمون
- ماهی تن
- جگر
- تخممرغ
- شیر و محصولات لبنی
- غلات کامل
- غلات غنیشده
- جو دوسر
- نخود
- لوبیا
- عدس
- سیبزمینی
- موز
- آووکادو
- اسفناج
- مغزها و دانهها
میزان ویتامین موجود در مواد غذایی مختلف میتواند تحت تأثیر روش نگهداری، فرآوری و پخت قرار گیرد. پخت طولانیمدت، حرارت بالا و فرآوری زیاد مواد غذایی ممکن است بخشی از ویتامین موجود در آنها را کاهش دهد.
به همین دلیل، مصرف مواد غذایی تازه، استفاده از روشهای پخت مناسب مانند بخارپز کردن و داشتن رژیم غذایی متنوع میتواند به حفظ دریافت کافی این ویتامین کمک کند.
در شرایطی که فرد به دلیل بیماریهای زمینهای، محدودیتهای غذایی یا مصرف برخی داروها قادر به دریافت مقدار کافی ویتامین B6 از رژیم غذایی نباشد، ممکن است استفاده از مکمل تحت نظر پزشک یا متخصص تغذیه توصیه شود.
جذب، متابولیسم و دفع ویتامین B6
ویتامین پس از مصرف از طریق مواد غذایی یا مکملها، در بخش فوقانی روده باریک جذب میشود. جذب این ویتامین عمدتاً از طریق فرآیند انتشار غیرفعال انجام میگیرد و پس از ورود به جریان خون، برای تبدیل شدن به فرم فعال خود وارد مسیرهای متابولیکی بدن میشود.
پس از جذب، ویتامین به کبد منتقل شده و در آنجا به شکل فعال خود یعنی پیریدوکسال-۵-فسفات (PLP) تبدیل میشود. این فرم فعال، نقش اصلی ویتامین B6 در بدن را بر عهده دارد و بهعنوان کوآنزیم در واکنشهای آنزیمی مختلف شرکت میکند.
پیریدوکسال-۵-فسفات پس از تولید، به بافتهای مختلف بدن منتقل میشود و در فرآیندهای مهمی مانند متابولیسم اسیدهای آمینه، تولید انتقالدهندههای عصبی، ساخت هموگلوبین و تنظیم عملکرد سیستم ایمنی مورد استفاده قرار میگیرد.
ویتامین B6 اضافی پس از انجام وظایف متابولیکی خود، در کبد به ترکیبات محلول در آب تبدیل شده و عمدتاً از طریق کلیهها و ادرار دفع میشود. به همین دلیل، کمبود این ویتامین در افراد سالمی که رژیم غذایی مناسبی دارند، معمولاً کمتر مشاهده میشود.
با وجود اینکه ویتامین B6 محلول در آب است و مقدار اضافی آن دفع میشود، مصرف طولانیمدت دوزهای بسیار بالا میتواند باعث تجمع متابولیتهای آن و ایجاد عوارض عصبی، بهویژه نوروپاتی محیطی، شود. بنابراین مصرف مکملهای با دوز بالا باید با رعایت اصول ایمنی و در صورت نیاز تحت نظر پزشک انجام شود.
کمبود ویتامین B6
کمبود ویتامین B6 در افراد سالم که رژیم غذایی متنوعی دارند، نسبتاً نادر است؛ زیرا این ویتامین در بسیاری از مواد غذایی حیوانی و گیاهی یافت میشود. با این حال، برخی شرایط پزشکی، بیماریهای زمینهای، مصرف بعضی داروها و رژیمهای غذایی نامناسب میتوانند خطر کمبود این ویتامین را افزایش دهند.
افرادی که بیشتر در معرض خطر کمبود ویتامین B6 قرار دارند عبارتاند از:
- سالمندان
- افراد مبتلا به سوءتغذیه
- بیماران مبتلا به بیماریهای کبدی
- افراد مبتلا به بیماریهای کلیوی
- افراد دارای سندرمهای سوءجذب
- افراد مبتلا به الکلیسم مزمن
- افراد مبتلا به پرکاری تیروئید
- بیماران مبتلا به نارسایی قلبی
- افرادی که برخی داروها مانند ایزونیازید، سیکلوسرین، هیدرالازین و پنیسیلامین مصرف میکنند
علائم کمبود ویتامین B6
کمبود ویتامین B6 میتواند بر عملکرد سیستم عصبی، خونسازی، پوست و سیستم ایمنی تأثیر بگذارد. شدت علائم به میزان کمبود و مدت زمان ادامه آن بستگی دارد.
مهمترین علائم کمبود ویتامین B6 عبارتاند از:
- خستگی و ضعف عمومی
- کمخونی ناشی از اختلال در ساخت هموگلوبین
- التهاب زبان (Glossitis)
- ترک خوردگی گوشه لبها
- بثورات و مشکلات پوستی
- خشکی و التهاب پوست
- افسردگی و تغییرات خلقی
- تحریکپذیری و اضطراب
- اختلال در تمرکز و عملکرد شناختی
- بیحسی، گزگز و احساس سوزنسوزن شدن اندامها
- کاهش عملکرد سیستم ایمنی و افزایش حساسیت به عفونتها
- در کودکان، تشنج و اختلالات عصبی
یکی از دلایل اهمیت ویتامین B6 در سلامت بدن، نقش آن در تولید انتقالدهندههای عصبی مانند سروتونین، دوپامین و GABA است. به همین دلیل، کاهش سطح این ویتامین میتواند بر عملکرد مغز، تنظیم خلقوخو و سلامت سیستم عصبی اثر منفی بگذارد.
تشخیص کمبود ویتامین B6 معمولاً بر اساس بررسی علائم بالینی، سابقه پزشکی فرد، شرایط تغذیهای و در برخی موارد اندازهگیری سطح نشانگرهای مرتبط با ویتامین B6 در خون انجام میشود.
کاربردهای درمانی ویتامین B6 بر اساس شواهد علمی
ویتامین در سالهای اخیر به دلیل نقش گسترده آن در فرآیندهای متابولیکی بدن، مورد توجه بسیاری از مطالعات علمی قرار گرفته است. اگرچه برخی کاربردهای درمانی آن دارای شواهد علمی قوی هستند، اما در برخی موارد هنوز تحقیقات بیشتری برای اثبات اثربخشی قطعی مورد نیاز است.
۱. درمان و پیشگیری از کمبود ویتامین B6
مهمترین و پذیرفتهشدهترین کاربرد ویتامین، پیشگیری و درمان کمبود این ویتامین است. کمبود B6 ممکن است در اثر رژیم غذایی نامناسب، سوءجذب، بیماریهای کبدی و کلیوی، مصرف طولانیمدت الکل یا استفاده از برخی داروها ایجاد شود.
مصرف مکمل پیریدوکسین در افراد مبتلا به کمبود، معمولاً باعث بازسازی ذخایر بدن و بهبود علائمی مانند ضعف، خستگی، التهاب زبان، ترک گوشه لبها، کمخونی و علائم عصبی ناشی از کمبود میشود.
۲. صرع وابسته به پیریدوکسین (Pyridoxine-Dependent Epilepsy)
یکی از شناختهشدهترین کاربردهای پزشکی ویتامین B6، درمان نوع نادری از صرع نوزادی به نام صرع وابسته به پیریدوکسین است.
این بیماری معمولاً ناشی از یک اختلال ژنتیکی است که باعث میشود تشنجها به داروهای معمول ضدصرع پاسخ مناسبی ندهند. در این بیماران، تزریق پیریدوکسین میتواند در مدت کوتاهی موجب کنترل تشنجها شود.
درمان این بیماری معمولاً نیازمند مصرف طولانیمدت ویتامین B6 تحت نظر متخصص مغز و اعصاب است.
۳. کمخونی سیدروبلاستیک ارثی
ویتامین B6 یکی از درمانهای استاندارد در برخی انواع کمخونی سیدروبلاستیک ارثی محسوب میشود. در این بیماری، فرآیند طبیعی ساخت هموگلوبین در مغز استخوان دچار اختلال شده و آهن نمیتواند به شکل مؤثر در ساخت هموگلوبین استفاده شود.
مصرف پیریدوکسین در بسیاری از بیماران میتواند تولید هموگلوبین را افزایش داده و شدت کمخونی را کاهش دهد. در برخی افراد که پاسخ کافی به پیریدوکسین ندارند، ممکن است استفاده از فرم فعال ویتامین B6 یعنی پیریدوکسال-۵-فسفات (P5P) مورد بررسی قرار گیرد.
۴. کاهش هموسیستئین خون
ویتامین B6 یکی از عوامل مهم در متابولیسم هموسیستئین است. هموسیستئین یک اسیدآمینه طبیعی در بدن است که افزایش سطح آن با افزایش خطر بیماریهای قلبیعروقی، سکته مغزی و مشکلات عروقی ارتباط دارد.
ویتامین B6 در کنار اسید فولیک و ویتامین B12 در مسیرهای تبدیل هموسیستئین به ترکیبات دیگر نقش دارد. مطالعات نشان دادهاند که مصرف مکملهای حاوی ویتامین B6، بهخصوص همراه با اسید فولیک، میتواند سطح هموسیستئین خون را کاهش دهد.
با این حال، کاهش سطح هموسیستئین الزاماً به معنی کاهش قطعی خطر حمله قلبی یا سکته نیست و نتایج مطالعات بالینی درباره تأثیر مکملهای گروه B بر پیشگیری از بیماریهای قلبی هنوز قطعی نیست.
۵. تهوع و استفراغ دوران بارداری
ویتامین B6 یکی از مکملهایی است که اثربخشی آن در کاهش تهوع و استفراغ خفیف تا متوسط دوران بارداری مورد تأیید بسیاری از راهنماهای پزشکی قرار گرفته است.
برخی مطالعات نشان دادهاند که مصرف ۱۰ تا ۲۵ میلیگرم ویتامین B6، سه تا چهار بار در روز، میتواند شدت تهوع دوران بارداری را کاهش دهد.
در برخی زنان، ترکیب ویتامین B6 با دوکسیلامین اثر بیشتری دارد و در بسیاری از کشورها بهعنوان یک روش درمانی استاندارد استفاده میشود.
۶. سندرم پیش از قاعدگی (PMS)
ویتامین B6 یکی از مکملهایی است که برای کاهش برخی علائم سندرم پیش از قاعدگی مورد بررسی قرار گرفته است. این ویتامین به دلیل نقش خود در تولید انتقالدهندههای عصبی میتواند بر علائم مرتبط با خلقوخو و سیستم عصبی تأثیر داشته باشد.
مطالعات نشان دادهاند که مصرف روزانه ۵۰ تا ۱۰۰ میلیگرم ویتامین B6 ممکن است به کاهش برخی علائم PMS مانند موارد زیر کمک کند:
- تحریکپذیری
- نوسانات خلقی
- اضطراب
- احساس خستگی
- حساسیت و درد پستان
برخی تحقیقات همچنین نشان دادهاند که ترکیب ویتامین B6 با منیزیم ممکن است در کاهش علائم PMS نسبت به مصرف جداگانه هر یک از آنها مؤثرتر باشد.
۷. سنگ کلیه
ویتامین B6 ممکن است در برخی افراد مبتلا به هایپراگزالوری (افزایش میزان اگزالات در ادرار) نقش کمکی داشته باشد. اگزالات یکی از عوامل مهم تشکیل سنگهای کلیوی از نوع کلسیم اگزالات است.
این ویتامین با تأثیر بر مسیر متابولیسم گلیوکسیلات میتواند تولید اگزالات را کاهش داده و احتمال تشکیل سنگ کلیه را در برخی بیماران کاهش دهد.
بیشترین شواهد مربوط به بیماران مبتلا به هایپراگزالوری اولیه نوع یک است. با این حال، رعایت رژیم غذایی مناسب و کنترل عوامل خطر همچنان بخش اصلی پیشگیری از سنگ کلیه محسوب میشود.
۸. افزایش پرولاکتین ناشی از داروهای ضدروانپریشی
برخی داروهای ضدروانپریشی میتوانند باعث افزایش سطح هورمون پرولاکتین در خون شوند. افزایش پرولاکتین ممکن است عوارضی مانند ترشح شیر غیرطبیعی، اختلال در چرخه قاعدگی، کاهش میل جنسی و مشکلات باروری ایجاد کند.
برخی مطالعات اولیه نشان دادهاند که مصرف دوزهای بالای ویتامین B6 ممکن است در کاهش سطح پرولاکتین ناشی از مصرف برخی داروهای ضدروانپریشی مؤثر باشد.
با این حال، به دلیل محدود بودن شواهد علمی و استفاده از دوزهای نسبتاً بالا در مطالعات، ویتامین B6 هنوز بهعنوان درمان استاندارد برای این مشکل توصیه نمیشود و مصرف آن باید با نظر پزشک انجام گیرد.
۹. سلامت سیستم عصبی
ویتامین B6 نقش مهمی در عملکرد طبیعی سیستم عصبی دارد. این ویتامین برای ساخت انتقالدهندههای عصبی مهمی مانند سروتونین، دوپامین، نوراپینفرین و گاما آمینوبوتیریک اسید (GABA) ضروری است.
به دلیل نقش ویتامین B6 در تولید مواد شیمیایی مغز، پژوهشگران تأثیر آن را بر عملکرد شناختی، خلقوخو و برخی اختلالات عصبی بررسی کردهاند.
برخی مطالعات اولیه نشان دادهاند که حفظ سطح مناسب ویتامین B6 ممکن است در موارد زیر نقش حمایتی داشته باشد:
- کاهش تحریکپذیری عصبی
- بهبود عملکرد شناختی
- حمایت از سلامت مغز
- بهبود برخی علائم مرتبط با اختلالات خلقی
- کاهش حساسیت بیش از حد حسی در برخی افراد
با وجود اهمیت این ویتامین برای سیستم عصبی، شواهد کافی برای توصیه مصرف روتین مکمل B6 در بیماریهای عصبی یا روانپزشکی در افراد بدون کمبود وجود ندارد.
۱۰. سلامت سیستم ایمنی
ویتامین B6 برای عملکرد طبیعی سیستم ایمنی ضروری است و در فرآیندهایی مانند تکثیر سلولهای ایمنی، تولید آنتیبادیها و تنظیم پاسخهای دفاعی بدن نقش دارد.
در افرادی که دچار کمبود ویتامین B6 هستند، مصرف مکمل میتواند به بهبود عملکرد سیستم ایمنی کمک کند. کمبود این ویتامین ممکن است باعث کاهش توانایی بدن در مقابله با عوامل بیماریزا شود.
با این حال، در افراد سالم که مقدار کافی ویتامین B6 دریافت میکنند، مصرف مقادیر بالاتر از نیاز روزانه باعث تقویت بیشتر سیستم ایمنی نخواهد شد.
۱۱. اثرات ضدالتهابی
برخی مطالعات مشاهدهای ارتباط بین کاهش سطح ویتامین B6 و افزایش نشانگرهای التهابی بدن مانند پروتئین واکنشی C (CRP) را نشان دادهاند.
از آنجا که ویتامین B6 در عملکرد طبیعی سیستم ایمنی و تنظیم مسیرهای متابولیکی سلولها نقش دارد، حفظ سطح کافی آن میتواند برای کنترل مناسب فرآیندهای التهابی بدن اهمیت داشته باشد.
با این حال، هنوز مشخص نیست که آیا مصرف مکمل ویتامین B6 در افراد سالم میتواند بهطور مستقیم التهاب را کاهش دهد یا خیر و برای اثبات این اثر، تحقیقات بیشتری مورد نیاز است.
۱۲. اثرات آنتیاکسیدانی
ویتامین B6 ممکن است در محافظت از سلولها در برابر آسیبهای ناشی از استرس اکسیداتیو نقش داشته باشد. این ویتامین در برخی مسیرهای متابولیکی مرتبط با تولید و خنثیسازی ترکیبات فعال اکسیژن مشارکت میکند.
برخی تحقیقات نشان دادهاند که سطح مناسب ویتامین B6 میتواند به حفظ سلامت سلولی و کاهش آسیب ناشی از رادیکالهای آزاد کمک کند.
اگرچه ویژگیهای آنتیاکسیدانی ویتامین B6 از نظر زیستی قابل توجه است، اما برای اثبات اثرات درمانی قطعی آن در پیشگیری از بیماریهای مزمن یا روند پیری، همچنان به مطالعات بالینی بیشتری نیاز است.
آیا همه افراد به مکمل ویتامین B6 نیاز دارند؟
خیر. بیشتر افراد سالم با داشتن یک رژیم غذایی متعادل و متنوع میتوانند نیاز روزانه بدن خود به ویتامین B6 را از طریق مواد غذایی تأمین کنند و معمولاً نیازی به مصرف مکمل جداگانه ندارند.
مصرف مکمل ویتامین B6 معمولاً در شرایط خاص و برای افرادی توصیه میشود که احتمال کمبود این ویتامین در آنها بیشتر است یا نیاز بدنشان افزایش یافته است.
مهمترین شرایطی که ممکن است نیاز به مکمل ویتامین B6 را افزایش دهند عبارتاند از:
- کمبود اثباتشده ویتامین B6
- مصرف برخی داروها مانند ایزونیازید، سیکلوسرین و پنیسیلامین
- سالمندان با دریافت ناکافی مواد مغذی
- افراد مبتلا به سوءجذب مواد غذایی
- بیماران مبتلا به بیماریهای کلیوی یا کبدی
- برخی زنان باردار مبتلا به تهوع و استفراغ شدید با نظر پزشک
- افرادی که به دلیل کمبود منیزیم از مکملهای ترکیبی منیزیم و ویتامین B6 استفاده میکنند
مقدار مورد نیاز روزانه ویتامین B6
نیاز بدن به ویتامین B6 در طول زندگی ثابت نیست و عواملی مانند سن، جنسیت، دوران بارداری و شیردهی میتوانند میزان نیاز روزانه را تغییر دهند.
مقدار توصیهشده روزانه ویتامین B6 برای گروههای مختلف سنی به شرح زیر است:
- نوزادان تا ۶ ماه: حدود ۰.۱ میلیگرم در روز
- نوزادان ۷ تا ۱۲ ماه: حدود ۰.۳ میلیگرم در روز
- کودکان ۱ تا ۳ سال: حدود ۰.۵ میلیگرم در روز
- کودکان ۴ تا ۸ سال: حدود ۰.۶ میلیگرم در روز
- کودکان ۹ تا ۱۳ سال: حدود ۱ میلیگرم در روز
- پسران ۱۴ تا ۱۸ سال: حدود ۱.۳ میلیگرم در روز
- دختران ۱۴ تا ۱۸ سال: حدود ۱.۲ میلیگرم در روز
- بزرگسالان ۱۹ تا ۵۰ سال: حدود ۱.۳ میلیگرم در روز
- مردان بالای ۵۰ سال: حدود ۱.۷ میلیگرم در روز
- زنان بالای ۵۰ سال: حدود ۱.۵ میلیگرم در روز
- دوران بارداری: حدود ۱.۹ میلیگرم در روز
- دوران شیردهی: حدود ۲ میلیگرم در روز
در بیشتر افراد سالم، این مقدار از طریق رژیم غذایی متنوع شامل گوشت، ماهی، حبوبات، غلات کامل، سبزیجات و مغزها بهراحتی تأمین میشود.
حداکثر مقدار مجاز مصرف ویتامین B6
اگرچه ویتامین B6 برای بسیاری از عملکردهای حیاتی بدن ضروری است، اما مصرف بیش از حد آن میتواند باعث بروز عوارض جدی شود. به همین دلیل، برای این ویتامین نیز حد بالای قابل تحمل مصرف (Tolerable Upper Intake Level یا UL) تعیین شده است.
بر اساس توصیههای تغذیهای، حداکثر مقدار مجاز مصرف روزانه ویتامین B6 برای بزرگسالان ۱۹ سال و بالاتر، ۱۰۰ میلیگرم در روز در نظر گرفته شده است. برای نوجوانان ۱۴ تا ۱۸ سال نیز این مقدار حدود ۸۰ میلیگرم در روز است.
مصرف مقادیر بالاتر از این محدوده، بهخصوص برای مدت طولانی، باید تنها در شرایط پزشکی خاص و تحت نظر پزشک انجام شود؛ زیرا افزایش دریافت طولانیمدت میتواند خطر آسیب عصبی را افزایش دهد.
ایمنی مصرف ویتامین B6
ویتامین B6 در دوزهای توصیهشده، چه از طریق مواد غذایی و چه از طریق مکملها، معمولاً ایمن است و بیشتر افراد بدون مشکل خاصی آن را تحمل میکنند.
این ویتامین در برخی شرایط پزشکی خاص مانند کمبود شدید، صرع وابسته به پیریدوکسین و برخی اختلالات متابولیک ممکن است در دوزهای درمانی بالاتر استفاده شود؛ اما چنین مواردی باید با تشخیص پزشک و تحت پایش دقیق انجام شود.
مطالعات نشان دادهاند که مصرف روزانه تا ۱۰۰ میلیگرم ویتامین B6 در بزرگسالان معمولاً با خطر جدی همراه نیست، اما مصرف طولانیمدت دوزهای بالا میتواند احتمال بروز نوروپاتی محیطی و سایر مشکلات عصبی را افزایش دهد.
